Publikacja na kanwie długoletnie badania nad eksterminacją ludności i atak na Kujawach wschodnich i ziemi dobrzyńskiej podjętych w celu ocalenia od zapomnienia i utrwalenia w historiografii bolesnych strat ludzkich, a jednocześnie heroizmu ludności tego terenu skazanej na zagładę przez niemiecki faszyzm. Celem publikacji było zebranie w całości dotychczasowych wyników badań, a także uściślenie, które nastąpiło w dotychczasowych badaniach. Zasięg terytorialny pracy obejmuje dwa były powiaty wchodzące w składzie utworzonym przez okupanta hitlerowskiego Okręgu Gdańsk-Prusy Zachodnie (Reichsgau Danzig-Westpreussen), tj. lipnowski i rypiński, które zostały przybliżone do obszaru historycznego ziemi dobrzyńskiej oraz Kujawy wschodnie z Włocławkiem, które zostały włączone do innego okręgu Rzeszy tzw. Kraj Warty. Początkową cezurę stanowi wrzesień 1939 r., końcową zaś styczeń 1945 r. Publikacja składa się z rozdziałów, które zawierają opis autora, uzasadniający zakres książki tematycznej.
W pierwszym ujęciu powstała koncepcja hitlerowskiej polityki wobec obszaru zajętego i będącego następstwem wprowadzenia wrześniowej 1939 r. i losy żołnierza Września. W tym fragmencie pracy starano się odpowiedzieć na pytanie, kim byli główni oprawcy ludności polskiej i żydowskiej. Przedstawiono eksterminację poszczególnych grup społeczno-zawodowych oraz innych warstw tzw. grupy przywódczej.
Dalsza część pracy jest kształtowaniem się ruchu oporu i jego działalności od jesieni 1939 r. aż do dnia zakończenia wojny. Przedstawiono regionalne inicjatywy tworzące organizację antyfaszystowskich. Wiele uwag poświęcono omówieniu działalności Polskiej Organizacji Zbrojnej „Znak”, Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej oraz lewicowych ugrupowań czynników i zbrojnych.
publikacja zawiera ostrzeżenie o wszelkich niezorganizowanych formach oporu społeczeństwa polskiego tego obszaru, a także o uznaniu istnienia jednostek samoobrony i samopomocy.
Informacje pochodzące bezpośrednio od uczestników ruchu oporu, są osobami represjonowanymi przez okupanta w związku z ich działalnością w tym ruchu. Uzupełnienie bazy źródłowej SA hitlerowskie wydawnictwa propagandowe oraz niemieckie dzienniki. W publikacji wykorzystano także wiele źródeł drukowanych, opublikowanych materiałów statystycznych, pamiętników i wspomnień, a także pojemność druków zwartych, rozpraw i artykułów, których wykaz dołączono do pracy. Publikacja o większym zasięgu dotyczy działalności organizacji oporowych i niezorganizowanego oporu społeczeństwa tej ziemi, aniżeli eksterminacji ludności polskiej i żydowskiej w pierwszej fazie wojny i okupacji.
Egzemplarz bezpłatny można otrzymać przy zakupie publikacji płatnych za kwotę min. 100,00 zł